.
Cập nhật lúc 23:39, Thứ Sáu, 15/07/2016 (GMT+7)

Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi):

Kiểm soát "biến động" tài sản của cán bộ công chức

(BVPL) - Thanh tra Chính phủ vừa công bố Dự thảo Luật phòng chống tham nhũng (PCTN) sửa đổi để lấy ý kiến các ngành, các giới và nhân dân. Lần sửa đổi này có nhiều điểm mới, nhiều giải pháp quan trọng trên cơ sở tổng kết thực tiễn 10 năm thi hành Luật PCTN năm 2005. Dự thảo Luật PCTN (sửa đổi) gồm 10 chương với 120 điều, dự kiến trình Chính phủ vào tháng 9-2016 và trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa XIV. Trong Dự thảo lần này, những quy định về minh bạch, kiểm soát biến động tài sản của cán bộ công chức nhà nước được đặc biệt lưu ý đề phòng ngừa tham nhũng.
 

TIN LIÊN QUAN

Qua thực tiễn 10 năm, nhận thấy Luật PCTN 2005 không có những biện pháp, chế tài đủ mạnh,  nhiều ý kiến cho rằng, rõ ràng không nên xây dựng Luật PCTN theo hướng đưa ra những chế tài có trong Bộ luật hình sự để xử lý tham nhũng. Luật PCTN sửa đổi được cụ thể hóa bằng những biện pháp xử lý hành chính, kinh tế, xử lý về tài sản và các biện pháp về mặt xã hội. Đó là những biện pháp phi hình sự để xử lý tham nhũng. Trong tất cả những biện pháp đó, minh bạch và kiểm soát tài sản là biện pháp rất quan trọng.

 Luật PCTN 2005 chỉ quy định kê khai tài sản, còn việc sử dụng thông tin đó để phát hiện tham nhũng gần như chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Dự thảo lần này sửa đổi theo hướng không đặt ra việc kê khai hằng năm mà chỉ kê khai trong ba trường hợp. Đó là, người lần đầu được bổ nhiệm vào ngạch công chức phải kê khai xem anh có những gì. Khi được bổ nhiệm vào chức vụ cao hơn thì anh phải kê khai bổ sung, để xem từ điểm khởi đầu đến lúc có chức vụ, tài sản của anh có vượt quá so với thu nhập thường xuyên mà Nhà nước trả cho anh không. Trong trường hợp người có nghĩa vụ kê khai có những biến động về tài sản (tăng về số lượng đối với bất động sản hoặc tăng thêm từ 200 triệu đồng về thu nhập) thì phải kê khai bổ sung và phải giải trình.

Dự thảo lần này quy định cơ quan kiểm soát kê khai tài sản, thu nhập sẽ xác minh làm rõ nguồn gốc tài sản của người có nghĩa vụ kê khai, xem việc giải trình đó có hợp lý, có khớp giữa bản kê khai không. Nếu không khớp mà giải trình được hoặc chứng minh nguồn gốc hợp pháp thì cơ quan thuế sẽ làm rõ, truy thu thuế và có thể xem xét xử lý về hành vi trốn thuế, gian lận thuế...Nếu giải trình không hợp lý, cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập có quyền khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa để bảo vệ quyền, lợi ích của Nhà nước và xã hội. Trong trường hợp người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý, không chứng minh được nguồn gốc tài sản, thu nhập biến động tăng thêm và tòa tuyên rõ việc này thì Nhà nước tiến hành các thủ tục cần thiết để quản lý tài sản, thu nhập đó.

Trong Luật PCTN 2005, thường là bộ phận tổ chức cán bộ quản lý bản kê khai chứ chưa có một cơ quan, đơn vị độc lập có nhiệm vụ theo dõi biến động về tài sản, thu nhập, yêu cầu giải trình và tiến hành xác minh khi có căn cứ. Dự thảo có quy định mới về cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập. Theo đó, các cơ quan này có vai trò là đầu mối quản lý tập trung bản kê khai.

Chỉ đạo của Trung ương Đảng nêu rõ, cần nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng.Trước đây, để thu hồi tài sản tham nhũng phải thông qua một bản án có hiệu lực pháp luật, trong đó nêu rõ người đó phạm tội tham nhũng và tài sản đó từ tham nhũng mà có. Tuy nhiên, nếu thực hiện đầy đủ các bước thì tài sản để thu hồi khó khăn vì đã bị tẩu tán. Vì vậy, điểm mới này sẽ thúc đẩy công tác PCTN và cần lắm sự chia sẻ, đóng góp ý kiến của các chuyên gia, các tầng lớp nhân dân để hoàn thiện hơn nội dung này trong Luật PCTN.

Bên cạnh đó, có nhiều nội dung sửa đổi mang tính đột phá. Luật trước đây chỉ đề cập đến việc “tố cáo”, nay dự thảo mở ra thêm “phản ảnh”, “kiến nghị” của người dân và tổ chức khi thấy có dấu hiệu tham nhũng. Mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật sang khu vực ngoài Nhà nước, cụ thể là các tổ chức xã hội cũng như các doanh nghiệp. Ngoài xác định trách nhiệm, họ cũng phải thực hiện các biện pháp PCTN trong tổ chức, doanh nghiệp của mình và các mối quan hệ với các chủ thể khác.

 

Một điểm đáng lưu ý được đưa ra tại Điều 25 Dự thảo Luật phòng chống tham nhũng đang gây nhiều tranh cãi với nhiều ý kiến trái chiều. Cụ thể, Điều 25 quy định về việc tặng quà và nhận quà tặng, nêu rõ: “Cán bộ, công chức, viên chức chỉ được phép nhận quà tặng mang tính chất lưu niệm và có giá trị đến 2 triệu đồng trong thực hiện công vụ, nhiệm vụ. Trường hợp quà tặng có giá trị trên 2 triệu đồng, thì người nhận quà phải nộp lại quà tặng cho cơ quan, tổ chức, đơn vị mình". Dự thảo Luật cũng chỉ rõ, người nộp lại quà tặng theo quy định được ưu tiên mua lại quà tặng. Cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý cán bộ, công chức, viên chức quyết định việc tổ chức bán quà tặng. Tiền thu được từ việc bán quà tặng, sau khi trừ các chi phí hợp lý liên quan đến việc bán quà tặng phải được nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định. Nhiều ý kiến cho rằng, điều khoản này sẽ “mở” để cán bộ đòi hỏi “quà tặng”. Đã là chống tham nhũng thì phải “kiên quyết” loại bỏ khái niệm quà tặng cho cán bộ công chức làm việc, hưởng lương từ ngân sách nhà nước, từ đồng thuế của người dân.

 

Minh Triết

,
.
.
Ý kiến bạn đọc
.
.
.