.
Cập nhật lúc 14:18, Thứ Hai, 30/10/2017 (GMT+7)

Trăn trở với thân phận con người

Đó là cảm nhận đầy xúc động của  Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Bùi Mạnh Cường  trong buổi tọa đàm sáng ngày 27/10/2017 giới thiệu tiểu thuyết “Miền sáng tối” của Nhà văn, Tiến sĩ Dương Thanh Biểu, nguyên Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Buổi tọa đàm do Nhà xuất bản Hội nhà văn Việt Nam tổ chức.
 
Tham dự buổi tọa đàm có Nhà văn Chu Lai, Nhà văn Nguyễn Quang Thiều, Nhà sử học Dương Trung Quốc…cùng nhiều nhà văn, nhà phê bình văn học, bạn đọc thân thiết và những người đam mê “lỡ nặng lòng” với những tiểu thuyết truyền cảm, say đắm lòng người của Nhà văn Dương Thanh Biểu. 
 
 
Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Bùi Mạnh Cường bày tỏ:  Đọc “Miền sáng tối” và các tác phẩm khác của Nhà văn Dương Thanh Biểu, là độc giả trong ngành Kiểm sát nhân dân, chúng tôi cảm nhận rất rõ sự đau đáu, một tấm lòng nhiệt huyết của tác giả với sự nghiệp bảo vệ pháp luật, nhiệm vụ hàng đầu của Viện kiểm sát nhân dân và những trăn trở của anh trước những thân phận con người.
 
 
Dù nhân vật đó là người phạm tội với cái nhìn bình tĩnh, khách quan và cả sự  tiếc nuối trước sự vấp ngã của cuộc đời họ. Và chúng tôi còn nhìn thấy cả hình ảnh của chính mình với cả niềm tự hào, ý thức trách nhiệm, tiếp thêm động lực phấn đấu hoàn thành sứ mệnh bảo vệ pháp luật, bảo vệ công lý, đấu tranh hiệu quả với tội phạm và vi phạm pháp luật, làm sao để xứng đáng với trọng trách và niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân gửi gắm ngành Kiểm sát nhân dân.
 
Có thể nói, tiểu thuyết này là những bài học về tổng kết thực tiễn. Đọc “Miền sáng tối”, cho ta nhiều bài học sâu sắc. Đó là bài học chống oan, chống lọt mà ngành Kiểm sát đang phát động; Bài học về lương tâm và trách nhiệm của Kiểm sát viên khi thực thi nhiệm vụ; Bài học về sử dụng quyền lực và kiểm soát quyền lực…Câu chuyện mà “Miền sáng tối” đã tái hiện cách đây hơn nửa thế kỷ nhưng hiện nay vẫn có ý nghĩa sâu sắc, nhất là trong tiến trình cải cách tư pháp mà Đảng ta đang phát động.
 
Ở một góc nhìn khác, Nhà văn Chu Lai cảm nhận: “Tác giả như một chàng dũng sĩ khá tinh thông võ nghệ, dám cầm đà đao lao vào một khu rừng rậm đầy thú dữ. Có cảm giác anh ta sẽ sa lầy, không thoát ra được nhưng đã thoát một cách ngoạn mục và toàn thây. Bởi đây là một đề tài nhạy cảm mà không phải ai cũng dám xông vào triển khai bút lực nếu không có cái tâm, cái tầm và lòng tự tin mãnh liệt. Tác giả đã dám miêu tả cái ác, cái xấu đến tận cùng của một số cán bộ đảng viên cao cấp, dám động đến cả Bí thư Tỉnh ủy, Giám đốc Công an… chứ không phải chỉ mon men chạm đến cấp phó vô thưởng, vô phạt. Tức là tác giả đã chạm đến vấn đề cốt lõi đang thịnh hành và lộng hành ngày hôm nay là “Cấu trúc quyền lực và nhóm lợi ích”.
 
 
Chạm đến bằng tư duy khoa học, bằng sự cắt nghĩa trầm tĩnh và bằng cả sự xót xa chuyện trong nhà đóng cửa bảo nhau chứ không lu loa, ám chỉ, võ đoán, vội vàng quy chụp, nói cho hả, cho sướng rồi bỏ đi. Toàn truyện là phá án nhưng cốt lõi lại là vấn đề con người, là những mối quan hệ phức tạp của con người với con người. Điều mà mảng đề tài này rất dễ xui khiến cho người viết sa đà vào bất tận, vào những cái ly kỳ, lâm ly vượt ra ngoài giá trị văn học. Mà lại là những con người ngày xưa đã từng chung chiến hào, thậm chí là những người anh hùng, nhưng cạm bẫy thời bình đã biến họ thành kẻ thù của nhau, sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn hiểm ác nhất để triệt hạ nhau.
 
Thế mới biết trận giặc hôm qua còn rạch ròi, thông thoáng hơn trận địa xây dựng kinh tế hôm nay rất nhiều; mà ở đó ba phạm trù Quyền, Tiền và Tình là ba con quái thú sẵn sàng nhe răng trắng ởn ăn tươi, nuốt sống lòng tham, thói vị kỷ của con người. Tác giả đã dũng cảm không cho phép mình đứng giữa dòng nước lợ để miêu tả nửa vời, để cho ra những câu văn nhợt nhạt mà các tình huống, các nhân vật ở đây đều được đẩy đến tận cùng xấu tốt, không sợ phạm húy, không có vùng cấm, không đuỗn đệt một chiều, xấu là xấu, tốt là tốt mãi mà luôn biến động, ấn chìm, nhá nhem. Đó là một cách nhìn can đảm và cũng là cách nhìn biện chứng của người cộng sản, một người lính khi đã dám ngẩng cao đầu với cây bút trên tay.
 
Nhân vật Bí thư Tỉnh ủy ở đây không phải là nhân vật trung tâm nhưng lại có ảnh hưởng đến toàn bộ nhịp đập của cả một vùng đất, cho nên người đọc thấy mát dạ, mát lòng khi hậu quả xảy ra, cái e dè, nể nang, thỏa hiệp ấy không chỉ quy về cái thiếu trách nhiệm đơn thuần rồi bỏ qua như mọi sự bỏ qua nhãn tiền khác mà với tư cách người đứng đầu đảng. Đây cũng chính là thái độ không khoan nhượng của người viết.
 

 
Một điều thú vị là trong sách có rất nhiều cuộc họp, các cuộc hỏi cung. Các cuộc bàn soạn mà nếu không phải người trong ngành, không có cách nhìn sâu sắc mang tính tổng quát, không từng trải, không có cảm xúc sạch - lành thì những trang viết ấy sẽ trở nên  nhạt khô. Ở đây, tác giả đã thổi vào cái sa mạc chữ nghĩa ấy một nét tươi xanh của số phận, của nỗi buồn, niềm vui, của mọi xung đột gắt gao, có hy vọng, tuyệt vọng, có bề nổi, bề chìm, có trắng đen phân định, có tốt xấu nhập nhèm, âu lo, hồi hộp. Đó cũng là bút pháp…
 
Giữa những ngày công cuộc chống tham nhũng đang đi vào chiều sâu sôi động của toàn Đảng, toàn dân, “Miền sáng tối” đã góp một tiếng nói mạnh mẽ cho xã hội, một niềm tin cho nhân quần và một trái nổ nhân tình rền vang giữa Trường văn trận bút”.
 
Xuân Hồng 
 
,
.
Ý kiến bạn đọc
.
.
.
.